Drie Hoefijzers.
Een, twee, Drie hoefijzers. Het is 6 Maart 1628 als de brouwerij aan de Boschstraat voor 1800 Rijnse Guldens werd overgedaan aan brouwer Dieles Peeterszoon van den Kieboom' Hij noemt zijn bezit; de " DRIJ HOEFIJSERS". Aan de overkant van de straat ligt namelijk een smidse met het uithangbord Drij Hoefijsers, Ten teken dat een paard een verloren, vierde, hoefijzer daar kon laten aanmeten.

Om de wachttijd voor de koetsier of voerman te bekorten werd er in de gelagkamer naast de smederij een smakelijke pot bier getapt van de tegenover gelegen brouwerij.

Brouwerij Den Boom wordt in 1628, brouwerij de "DRIJ HOEFIJSERS". Bijna 30 jaar blijft van den Kieboom aan de Boschstraat brouwen. Op 28 November 1657 verkoopt hij zijn brouwerij aan Maeyken Henrich, weduwe van Jan Laureijs Spijkersz, die er vijfduizend zilveren guldens voor neer moet tellen. In de periode van 1657 tot 1807 komt de brouwerij nog in vijf andere handen die zich met brouwen bezig hielden.

Op 5 Maart 1807 komt de brouwerij in bezit van Johannes Nicolaas Smits, brouwer te Milheeze. Een nieuwe periode breekt aan. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Johannes Nicolaas. Bij vererving komt de brouwerij daarna in bezit van zoon Franciscus Henri Maria Smits [ 1842-1890] Hij is gehuwd met Philomena van Waesberghe, hetgeen aanleiding werd tot vestiging van de firmanaam "F. Smits van Waesberghe" in 1862.

In de zeventiger jaren werden de stadswallen van de vesting Breda geslecht. De Brouwerij aan de Boschstraat werd te klein om de productie op pijl te houden,[20 000 hl.] ongekend hoog voor die tijd. Daarom werd er in 1886 een nieuwe brouwerij gebouwd aan de Ceresstraat, alwaar reeds een Mouterij was gevestigd. In 1886 werden de fundamenten gelegd voor de gehele nieuwe brouwerij. Een moderne stoombierbrouwerij van de ondergistende bieren, type naar Beiers model gebouwd..

Op Donderdag 28 juli 1887 komt het eerste brouwsel uit de nieuwe bierketels. "Smits" kon nu 50 000 hl. brouwen. Er was voor 55 personeelsleden werk en brouwde het nieuwe pilsener, dortmunder, lager,dubbel gerste en bredaasch bruin. De brouwerij bezat ook een kuiperij om de houten fusten te repareren, verder een paardenstal met het paardenvolk, bierwagens en flessenwagens. De brouwerij vulde immers ook flessen af. De eerste flessen hadden geen etiket, maar op de fles zat een relief, [ ingegoten merkteken] in dit geval, F.SMITS van WAESBERGHE met midden in het teken van 3 hoefijzers. Dit waren beugelflessen. Later werd overgegaan naar flessen met capsule en weer later met kroonkurken[ 1932].

In 1930 werd het nieuwe brouwhuis[noord] gebouwd om de productie van bier op te voeren tot ruim 200 000 hl. [1 hl.= 100 liter]. Meer brouwen betekende, meer bottelen. Daarom werd in 1932 een nieuwe bottelarij gebouwd met een capaciteit van 6000 flessen per uur af te vullen. Bij de brouwerij werken dan 330 mensen, waarvan 5 kantoordames die s'avonds vijf minuten eerder weg mogen dan de mannen.

Transport van bier geschiede met paard en wagen [1887-1950] voor de directe omgeving van Breda. Rond 1920 kwamen de eerste vrachtwagens op massieve rubberen banden en half de jaren 30 kon de brouwerij over de eerste vrachtwagens beschikken met luchtbanden, dat was een hele verbetering voor zowel het bier als de chauffeur.De brouwerij beschikte ook over een 35 tal spoorwagons, die het bier o.a. vervoerde naar Den Haag, Groningen, Hoensbroek en Utrecht. Deze werden altijd met de hand geladen. [In deze tijd kun je je dat niet voorstellen.] Voor die wagons had de brouwerij een rechtstreekse verbinding met het spoor. Ook had de brouwerij 2 draaischijven om de wagons op de goede plaats te krijgen.

Tijden veranderen. In 1936 gaat er 11.600 hl bier op het vat en 3760 hl. op fles per lijndienst Dordrecht-Londen naar Engeland. De brouwerij gaat zijn bier ook exporteren naar landen buiten Europa, o.a. naar Oost en West- Indie.

Donkere jaren breken aan[1940-1945], de oorlogsjaren. Aan grondstoffen was moeilijk aan te komem, daardoor kwam het bier op de bon. De bezetter stelde Duitse brouwers aan om toch bier te kunnen brouwen zij het met een laag stamwortgehalte.[ 2 %] Doordat de Amercentrale was gebombardeerd leverde de brouwerij stroom aan Bredase bedrijven.

Een nieuwe tijd. De oorlog was voorbij en de brouwerij leefde weer op. Export kreeg nieuwe markten, Afrika het verre Oosten, Cameroen, Nigeria, Hongkong en Zuid Amerika . Met merken als, Breda Beer, Three Muskatheers en Three Horses Brand.

In 1955 Komt er een nieuwe bottelarij met een capaciteit van 25 000 flessen per uur. In 1960 komen daar een afvullijn voor beugelflessen en een bliklijn bij. Even later kan men 4-packs en 6-packs verpakken. Dit jaar komt er ook limonade bij met merken als, Sparks vruchtenlimonade en Trofee.

In 1962 verandert de naam van 3 Hoefijzers in Breda Bier en komt Breda Royal als exportmerk bij de reeks exportmerken voor Belgie, Frankrijk en Italie.

In 1968 valt het doek voor zowel 3 Hoefijzers als Breda-Bier. De biermerken blijven wel bestaan, maar werden onder de naam van , Verenigde Bierbrouwerijen Breda-Oranjeboom N.V.
Hier houdt mijn relaas op over de 3 Hoefijzers en Breda- Bier


  © 2010 · Jos van Roozendaal · E-Mailemail